ბიპოლარული პროთეზი: როდის გვჭირდება, რა უნდა ვიცოდეთ შერჩევისას და როგორია აღდგენის პროცესი?
ბარძაყის სახსრის დაზიანება ხშირად იწვევს ძლიერ ტკივილს, მოძრაობის შეზღუდვასა და ყოველდღიური აქტივობების გართულებას. როდესაც სახსრის დაზიანება იმდენად სერიოზულია, რომ მისი შენარჩუნება ან სხვა მეთოდებით მკურნალობა ეფექტური აღარ არის, ერთ-ერთი გამოსავალი ენდოპროთეზირებაა. ასეთ შემთხვევებში შესაძლოა რეკომენდებული იყოს ბიპოლარული პროთეზი, რომელიც განსაკუთრებით ხშირად გამოიყენება ბარძაყის ძვლის ყელის მოტეხილობის დროს.
რა არის ბიპოლარული პროთეზი და როგორ მუშაობს?
ბიპოლარული პროთეზი ბარძაყის სახსრის ნაწილობრივი ენდოპროთეზის ერთ-ერთი სახეობაა. მისი მთავარი დანიშნულებაა დაზიანებული ბარძაყის ძვლის თავის ჩანაცვლება ისე, რომ შენარჩუნდეს პაციენტის მენჯის ძვლის ბუნებრივი სახსრული ფოსო. მისი კონსტრუქცია ორი მოძრავი კომპონენტისგან შედგება: შიდა მოძრავი ნაწილისა და გარე ჭიქისებრი კომპონენტისგან. ასეთი აგებულება მოძრაობისას ხახუნის გადანაწილებას უწყობს ხელს და სახსრის ფუნქციის აღდგენას ემსახურება. ბიპოლარული ენდოპროთეზი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია იმ შემთხვევებში, როდესაც საჭიროა დაზიანებული სახსრის სწრაფი ჩანაცვლება და პაციენტის მობილიზაციის ხელშეწყობა.
როდის არის საჭირო ბიპოლარული პროთეზის გამოყენება?
ბიპოლარული ენდოპროთეზირება ხშირად განიხილება ბარძაყის ძვლის ყელის მოტეხილობის დროს, განსაკუთრებით ხანდაზმულ პაციენტებში, როდესაც ძვლის ფრაგმენტების შეხორცების ალბათობა დაბალია ან სისხლმომარაგების დარღვევის გამო ბარძაყის თავის დაზიანების რისკი მაღალია. მისი გამოყენების საჭიროება შეიძლება განისაზღვროს შემდეგ შემთხვევებში:
-
ბარძაყის ძვლის ყელის გადაადგილებული მოტეხილობა;
-
ბარძაყის თავის სისხლმომარაგების დარღვევა და ნეკროზის რისკი;
-
სახსრის ისეთი დაზიანება, რომლის დროსაც სხვა ქირურგიული მეთოდები ნაკლებად ეფექტურია.
თუმცა, საბოლოო გადაწყვეტილება ინდივიდუალურად მიიღება. ექიმი აფასებს პაციენტის ასაკს, ძვლის ხარისხს, ფიზიკურ აქტივობას, თანმხლებ დაავადებებსა და სახსრის მდგომარეობას.
რა უნდა გავითვალისწინოთ ბიპოლარული პროთეზის შერჩევისას?
პროთეზის შერჩევა მკურნალობის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ეტაპია. სწორად შერჩეული იმპლანტი ხელს უწყობს სახსრის სტაბილურობას, ფუნქციურ აღდგენასა და გართულებების რისკის შემცირებას. განსაკუთრებული ყურადღება ექცევა რამდენიმე ფაქტორს:
-
ფიქსაციის მეთოდი: არსებობს ცემენტიანი და უცემენტო პროთეზები. ხანდაზმულ პაციენტებში, ოსტეოპოროზის ფონზე, უპირატესობა ენიჭება ძვლის ცემენტით ფიქსაციას, რაც მყარ სტაბილურობას იძლევა პირველივე დღიდან. შედარებით ახალგაზრდა ასაკში კი ხშირად უცემენტო სისტემას ირჩევენ.
-
მოდულურობა და ზომების სიზუსტე: თანამედროვე იმპლანტები ქირურგს საშუალებას აძლევს, ოპერაციის მსვლელობისას ზუსტად მოარგოს კომპონენტები პაციენტის ანატომიას.
-
მასალის ბიოთავსებადობა: უჟანგავი ფოლადის, ტიტანისა და კობალტ-ქრომის შენადნობები მინიმუმამდე ამცირებს ორგანიზმის მხრიდან უარყოფით რეაქციას.
ბიპოლარული პროთეზის კომპონენტები – რას გვთავაზობს „ახალი ხედვა“?
ბიპოლარული ენდოპროთეზის სისტემის შერჩევისას მნიშვნელოვანია თითოეული კომპონენტის შესაბამისობა. საქართველოში ორთოპედიული და ტრავმატოლოგიური მიმართულებით წამყვანი კომპანია „ახალი ხედვა“ მომხმარებლებსა და სამედიცინო დაწესებულებებს საერთაშორისო სტანდარტების მქონე საოპერაციო მასალებს სთავაზობს. კომპანიის ასორტიმენტში წარმოდგენილია მაღალი ხარისხის მენჯ-ბარძაყის ბიპოლარული თავი, რომელიც ორმაგი მობილობის წყალობით ამცირებს ამოვარდნილობის რისკს. ძვლის სტრუქტურისა და ექიმის დანიშნულების მიხედვით, „ახალ ხედვაში“ ხელმისაწვდომია როგორც უცემენტო მენჯ-ბარძაყის ენდოპროთეზის ფეხი, ასევე ცემენტიანი ფიქსაციისთვის განკუთვნილი მოდულარული სწორი ფეხი. კომპანია „ახალი ხედვის“ პროდუქციის კატალოგში წარმოდგენილია მენჯ-ბარძაყის ენდოპროთეზირების შესაბამისი კომპონენტები, რომლებიც სპეციალისტებს საჭირო კონფიგურაციის შერჩევაში ეხმარება.
როგორია რეაბილიტაციისა და აღდგენის პროცესი?
ბიპოლარული ენდოპროთეზირების ერთ-ერთი უმთავრესი პლუსი სწრაფი პოსტოპერაციული აღდგენაა. ოპერაციიდან უკვე მეორე დღეს პაციენტს შეუძლია წამოდგომა და სპეციალური დამხმარე საშუალებების (ჭოჭინა ან ყავარჯნები) გამოყენებით პირველი ნაბიჯების გადადგმა. სრულფასოვანი რეაბილიტაცია რამდენიმე ეტაპს მოიცავს:
-
პირველი 2 კვირა: მთავარი აქცენტი კეთდება შეშუპების შემცირებაზე, თრომბოემბოლიის პრევენციასა და მსუბუქ სუნთქვით თუ კუნთების გამაგრებელ ვარჯიშებზე.
-
3-დან 6 კვირამდე: თანდათან იზრდება დატვირთვა ნაოპერაციებ ფეხზე, პაციენტი იწყებს კინეზოთერაპიას სახსრის მოძრაობის ამპლიტუდის აღსადგენად.
-
6 კვირის შემდეგ: უმეტეს შემთხვევაში პაციენტი უბრუნდება ჩვეულ ცხოვრების რიტმს, გადაადგილდება დამოუკიდებლად და შეუძლია ყოველდღიური საქმიანობის შესრულება.
-
აღდგენის პერიოდში აუცილებელია ექიმისა და რეაბილიტოლოგის რეკომენდაციების ზედმიწევნით დაცვა, მკვეთრი მოძრაობებისგან თავის შეკავება და სწორად შერჩეული ორთოპედიული დამხმარე საშუალებების გამოყენება.